EMTACL10, dag 3: een googlelized brain

De laatste dag van EMTACL10 bevatte een aantal zeer verschillende presentaties, qua onderwerp én kwaliteit. Guus van de Brekel van het UMCG beet het spits af met een keynote om 9 uur. Hij hield een boeiend verhaal over de inzet van web2.0 applicaties in research. Hij ziet het als belangrijke rol voor de bibliotheek om web2.0 diensten in de workflow van de klanten te brengen. Bij het UMCG doet hij dat al, getuige de Netvibes pagina vól met handige tools voor onderzoekers. De bibliotheek toolbar wordt veel gebruikt. Guus gaf een overzicht van allerhande sites waarop researchers samenwerken, zoals Protopaedia, Sciencecommons.org, Nature Precedings en Mendeley. Een ontwikkeling die we op meerdere universiteiten zien zijn de Virtual Research Communities. Kenmerk hiervan is dat het hierbij vooral om samenwerken gaat, de community is belangrijker dan de techniek. JISC is toonaangevend bij de ontwikkeling en het onderzoek naar VRE’s Enkele maanden geleden publiceerden zij een omvangrijke studie. De presentatie van Guus staat online.

Een tweede, sprankelende presentatie werd verzorgd door Ida Aalen, een vlotte en geestige studente. Zij noemt zichzelf een nerd, een paperless student, die sneller kan typen dan praten. De titel van haar presentatie dekte de lading geheel: I’ve got Google, why do I need you? Haar belangrijkste boodschap is dat wij alles veel te ingewikkeld maken; een database gaat ze niet meer doorzoeken, veel te lastig en als je leert ben je het na enkele maanden weer vergeten als je het weer nodig hebt. Als illustratie van een intuitieve interface liet ze een prachtig filmpje zien. Zó moet het werken! Ze gebruikt daarom overal Google Scholar voor en is daarmee zeer tevreden. Ze heeft ook een nieuw soort hersenen: een Googlelized brain. Feiten onthoudt ze niet, maar ze is in staat om alles in 30 seconden op te zoeken. Ze richt zich meer op de grote lijnen, zoekt patronen. Aan de zaal was te merken dat haar presentatie confronterend was. Het zette aan het denken. Haar presentatie staat online.

Een laatste interessante presentatie was van Wichor Bramer van het Erasmus Medisch Centrum. Hij liet zien hoe je via slimme technologie de wetenschappelijke output van organisaties of onderdelen daarvan op het web kunt publiceren. Prachtige overzichten! Voo een uitleg over de manier waarop deze tot stand komen verwijs ik naar het blog van Dymphie.  

Hierna was er wederom een overvloedige lunch; dat was tevens het einde van dit interessante congres. Het congres was een soort van spinoff van een project dat hier in Trondheim aan de NTNU is uitgevoerd. Het is te hopen dat volgend jaar EMTACL11 zal plaatsvinden. Ik vond het een erg goed congres, waarbij vooral ingezoomd werd op de manier waarop je techniek kunt inzetten om he werken met informatie voor onze klanten eenvoudiger te maken. En het werd nergens een technisch congres.

Een een volgend blog zal ik ingaan op de manier waarop web2.0 waarde toevoegt aan congressen. 

 

 

 

EMTACL10, dag 2: de draagbare bibliotheek

Dit is het tweede deel van mijn verslag van EMTACL10, dag 2. Ik volgde een groot aantal presentaties over de mobiele bibliotheek. Het onderwerp werd vanuit verschillende kanten belicht.

1. Applicaties voor de mobiele telefoon (of liever het apparaat waar je ook nog mee kunt telefoneren). Graham McCarthy van Ryerson Library in Toronto vertelde over zijn project waarin studentgerichte mobiele applicaties worden gemaakt. Ze hebben studenten gevraagd wat zij op de mobiele telefoon willen:
- reserveren van werkplekken in de biblioheek en elders
- openingstijden van de bibliotheek én lesroosters
- reserveren en verlengen
- snel zoeken naar boeken en artikelen
- nieuws volgen
Wat ik leuk vond is dat ze ook inderdaad artikelen kunnen zoeken: de belangrijkste databases met een mobiele interface zijn gekoppeld. Studenten maken geen onderscheid tussen diensten van de bibliotheek of andere onderdelen van de universiteit; de wens voor mobiele roosters is heel logsich, alleen niet door de bibliotheek te verwezenlijken. McCarthy en zijn team zijn nu overigens bezig om voor de hele universiteit mobiele diensten te ontwikkelen. Enkele tips: het moet snel en eenvoudig zijn; maak grote knoppen, geschikt voor alle maten vingers; maak webpages, geschikt voor meerdere mobiele platforms.

2. Mobiele informatievaardigheidscursus. Hassan Sheikh van de Open University. De bibliotheek van de Open University (UK) bedient studenten over het hele land. Ruim 80% van het materiaal wodt digitaal aangeboden.  De bestaande online tutorial Safari is omgewerkt naar een mobiele applicatie. Het aardige is dat het hiervoor herschreven moest worden, en vooral ingekort: 5 pagina’s per onderwerp en 90 woorden per pagina. Daardoor is de module veel meer to the point geworden. 

3. Gebruik van mobile tags (QR codes) (lees Pascal Braak over QR codes) om ín de bibliotheek klanten naar mobiele informatie te leiden. Dit wordt gedaan in de bibliotheek van de University of Huddersfield. Andrew Walsh vertelde er enthousiast over. De klant moet een programmaatje downloaden op zijn telefoon; door de tag (een vierkante zebracode) de fotograferen of met de moderne telefoons het screen erboven te houden (scannen), brengt de tag je naar de informatie op internet. Huddersfield heeft alle catalogus records van een tag voorzien, zodat klanten de informatie eenvoudig in hun mobile kunnen opslaan. Ook zijn er tags geplakt in tijdschriftenrekken, waar de gedrukte versies zijn vervangen door digitale. De tag brengt je bij het e-journal. Ook worden tags toegevoegd aan handouts, zodat men later meer informatie over een onderwerp kan opzoeken. In de studiezalen zitten tags die de contactgegevens van de vakreferent linken. Kortom: de hele bibliotheek van Huddersfield wordt getagd! De presentatie staat in het repositorium van de universiteit.

4. Ebooks en ebook-readers. De presentaties die hierover gegeven werden vond ik erg tegenvallen. Ik noteerde uiteindelijk alleen dat geen van de readers pdf aankan (is dat écht zo?) waardoor artikelen niet op de readers te lezen zijn. Ver dit onderwerp heeft Pascal Braak van de bibliotheek van de UvA een interessante blog geschreven. 

 

 

 

 

EMTACL10, dag 2: open your mind for open data

Ook vandaag weer een bijzondere dag in Trondheim. Dit keer konden we binnen blijven, en dat was maar goed ook want het sneeuwde zo nu en dan flink. Binnen werden we op temperatuur gehouden door een groot aantal presentaties. Veel interessants gehoord. In dit eerste deel van mijn verslag zal ik de presentaties over "Open data" proberen weer te geven. Lastig, want dit onderwerp is voor mij nieuw.

De eerste presentatie van Chris Clarke van Talis was meteen erg verhelderend. De strekking van zijn verhaal komt erop neer dat je met de data die overal worden opgeslagen méér kunt doen als ze "openbaar toegankelijk" zijn. Met behulp van slimme applicaties kan je data linken, en zo nieuwe, rijkere informatie presenteren. Open data blijkt een heuse beweging te zijn, en bijvoorbeeld de Britse overheid heeft ervoor gekozen om zoveel mogelijk data open te stellen. Met die gegevens kan je dan weer nieuwe diensten ontwikkelen, zoals een website waarop je kunt zien waar je belastinggeld naar toe gaat.

Het verbinden van datasets geeft ontelbare mogelijkheden; Clarke specialiseert zich in de diensten die voor het onderwijs nuttig kunnen zijn. Daarbij wordt vooral gebruik gemaakt van open courseware die door grote instellingen als MIT op het net worden gezet. Hij liet een aantal voorbeelden zien:
Flatworld: stel zelf je textbook samen
p2pu.org:een "selforganizing institute" waar je cursussen kunt volgen.

Aan het eind van de dag volgde ik een presentatie van Patrick Danowski van CERN die een uitbundig pleidooi hield voor het openstellen van bibliografische data uit catalogi van bibliotheken. In zijn project (www.cern.ch/bookdata) doet ook de UB van Gent mee. De stelling van Patrick: als bibliotheken de mond vol hebben over open access, dan kunnen ze zelf niet achterblijven met hun eigen datasets. Patrick schrijft hierover in zijn blog.

 

EMTACL10, dag 1: allemaal inside out

De eerste dag van Emtacl10 in Trondheim was gedenkwaardig. Het begon allemaal met een overvloedige lunch, op zijn noors, met hele scholen vis. Aan de middagdip kwamen we niet toe, want Lorcan Dempsey (OCLC) beet het spits af met een pittige presentatie. Zijn verhaal zal ik later uitwerken, het is te gecompliceerd om nu te reconstrueren. Een belangrijk deel ging echter over het onderscheid tussen "outside in" ( wetenschappelijke collectionering, journals, webbronnen etc) en inside out (eigen, unieke informatie naar buiten brengen, zoals bijzondere collecties, onderzoeksdata). Midden in zijn praatje ging de beamer uit, het gordijn open en alle alarmen gingen rinkelen. Brandalarm. Het hele hotel en de conferentiezalen werden ontruimd. Inside out, dat zeker. Voor iedereen, ook Lorcan, was het lastig om de draad weer op te pakken toen het loos alarm bleek.

Een leuke presentatie kwam uit Karlsruhe, waar een methode ontwikkeld is om op basis van klikgedrag in de catalogus aanbevelingen te doen in de trend van "de bibliotheek raadt aan om ook …. te bekijken". Men noemt het BibTip. De onderliggende statistische methode werd omstandig uitgelegd, waarbij niet geschroomd werd om terug te gaan tot Einstein en nog enkele andere Nobelprijswinnaars. Gelukkig ziet het resultaat er eenvoudig uit, voor de klant. Op de website van het project is meer te lezen. Inmiddels schijnt Primo deze techniek ook te implementeren.

Een slimme, eenvoudige toepassing: maak mashups van RSS-feeds en biedt ze via een api aan aan de klant. Het wordt vooral ingezet voor RSS’s van journals (inhoudsopgaven) en RSS van uitgevers. In die RSS zit natuurlijk allerlei informatie die je via de mashup op een nieuwe manier kunt aanbieden. Zo kunnen klanten via een zoekvenstertje zoeken naar een bepaald onderwerp in recente tijdschriftafleveringen. In de presentatie zitten allerlei links naar systemen waar dit gebruikt wordt. Toevallig dat we in Leiden net uitzoeken wat er voor alternatieven zijn voor online contents! Kunnen we dit mooi meenemen.

Ook precies op tijd kwam een presentatie over een nieuwe bibliotheekwebsite. Met juist die mogelijkheden waarover ik ook in Leiden in het kader van een geheel nieuwe website voor de universiteit al heb gesproken: een website die je kunt personaliseren (zoals iGoogle). Je kunt er blokken inhangen met die onderdelen die jou interesseren: jouw databases, jouw aanwinsten… De site is nog maar net live en te bekijken op www.kib.ki.se

Tussendoor luisterde ik naar een enthousiaste vrouw uit Kroatie, die op haar bibliotheek-Facebook pagina maar liefst 1100 fans heeft!

Na dit alles kwamen we tot bedaren in de Kathedraal bij een orgelconcert; daarna volgde een receptie in het Universiteitsgebouw. Nu zit iedereen zijn verslag te typen!

Lees vooral de live blogs van Dymphie

Of volg de Twitterstream

Lente in Trondheim

Het is gelukt: ik ben vandaag in Trondheim aangekomen. Geen vuiltje aan de lucht! Voordat het serieuze bloggen over het EMTACL10 congres begint wat eerste indrukken.

Vanuit het vliegtuig was er een ongelofeljke hoeveelheid sneeuw te zien. Hoe noordelijker hoe witter het werd. k had wel sneeuw verwacht, maar de grote hoeveelheid heeft me toch verrast.

Vandaag hadden de Trondheimers nét huns skies uitgetrokken en verruild voor de stoere wandelschoenen want de zon schijnt. Het is heerlijk weer, al is nog niet iedere Noor daarvan overtuigd. Want naast modieuze zonnebrillen zie je ook veel mutsen (een smurfenmodel is hier hip), handschoenen en warme skijassen. Ik heb een tochtje gelopen over de oevers van de rivier. Daar kwam ik vele sportievelingen tegen, maar het is dan ook een joggingpad.
Terug in de stad belandde ik in een nieuw en hip uitgaanscentrum waar de oorspronkelijke scheepswerven nog te zien zijn. Cafe’s in een scheepvaartomgeving, een beetje Rotterdams. Hartstikke gezellig en hier zaten de wat minder sportievelingen op het terras aan grote bieren die een kapitaal kosten. 

Vanavond uit eten met Marianne en Dymphie die dan even níet twitteren! En morgen gaat het serieuze werk beginnen.

Vulkanen, as en internet

Volgende week ga ik naar het EMTACL10 congres in Trondheim, Noorwegen. Toen dé vulkaan op IJsland ontplofte had ik helemaal geen zorgen; tegen de tijd dat ik zou gaan reizen was alles al lang weer normaal en zouden alle vliegtuigen vliegen. Toch bekroop me in de loop van deze week toch de angst dat Noorwegen door de lucht onbereikbaar zou blijven. Derhalve:op zoek naar informatie! Nou, eerder teveel dan te weinig, en heel veel rook! Maar geleidelijk kwam er helderheid in de stoffige lucht: vooral de KLM valt op door een zeer klantvriendelijke afhandeling van vragen via hun eigen twitterdienst én een Facebookpagina. KLM zette deze sites in toen de website en telefoon van de firma bijna omviel door een té grote toeloop. Het is geweldig wat ze doen: vragen van individuele passagiers worden via deze sites behandeld. Ook de baas in de lucht, Eurocontrol, geeft goede informatie via Twitter. 

De vulkaan levert ook onverwacht mooie dingen op. Zo zitten de reizende biblioreporters uit Delft, de Shanachies nu al 7 dagen vast in London, op weg naar een tour door Canada. Na aanvankelijk gemopper (begrijpelijk) maken ze nu reportages in London.  Hun twitters zijn te volgen op #wildrosetour. Ben benieuwd wat ze in Canada meemaken!

Naast deze informatiebronnen is er volop gecarpoold via twitter, en houden gestrande reizigers contact met het thuisfront. Skype heeft ook goede zaken gedaan, deze dagen.  

Ik hoop mijn volgende blogs uit Trondheim te kunnen versturen! 



 

Ugame Ulearn 2010

Het was geen grap, want op 1 april vond werkelijk het jaarlijkse Ugame Ulearn congres in Delft plaats. Ook dit jaar weer een dag vol verrassingen. Prettig afwijkend van de reguliere congresmores. Zo werden we al bij de ingang verrast door hippe meiden die vol aandacht een compliment opschreven. Dat was zo vrolijk, de dag kon al niet meer stuk. Verder kwam er een goochelaar langs, een spreker die vol vuur bleek te drummen en tenslotte nog een buikdanseres. Het motto van dit jaar, de user experience, werd ook door de organisatoren waargemaakt.

De dag werd aan elkaar gepraat door Father Roderick, de podcastende priester. Hij was er vorig jaar ook en wat hij met bibliotheken heeft vat hij op zijn manier samen: "I’m interested in using new media in traditional organizations". Zijn eigen website loopt over van verbazingwekkende berichten op het grensvlak van religie, fantasie en games.  zijn humor, zijn spitsvondigheid en zijn perfecte Engels maakten hem tot een geweldige presentator van deze dag. 

De eerste spreker was David Lee King, hoofd van de digitale ontwikkelafdeling van de Topeka Public Library. Zijn presentatie Desiging the digital experience ging over klantgerichte websites, die meer bieden dan een informatieportaal. De website moet een "experience" bieden, waarbij hij voorbeelden liet zien van Starbucks, McDonalds en Harley Davidson.  Sites die je als klant bezoekt nadat je een product van deze branches hebt gekocht; je wil meer over je product weten, of er meer mee doen. Op de vraag of hij bibliotheken kent die een site hebben die voldoet aan deze criteria kon hij er slechts twee noemen; die van zijn eigen bibliotheek en die van Darian Library. Sites met in het hart een weblog. De slides van zijn presentatie zijn te vinden op zijn persoonlijke homepage. 

Ook de tweede spreker, Michael Edson, van Smithsonian Institution (de musea van Washington) maakt een klantgerichte website. Uit onderzoek bleek dat vrijwel niemand de site van het instituut kent, terwijl er erg veel kwalitatief goede informatie op staat. De oorzaak hiervoor ligt volgens Edson aan de statische manier waarop de site nu is opgebouwd. Doel van de nieuwe website is meer dan nu sámen met de klanten communities in te richten rondom de vele onderwerpen waar Smithsonian zich mee bezighoudt. Hierbij wordt gestreefd naar tweerichting verkeer: de klanten kunnen informatie toevoegen aan de teksten van Smithsonian, maar ook delen van de site gebruiken voor hun eigen sites. Samen met de klanten een website maken, en delen van de website beschikbaar stellen tbv gebruik door klanten. De gecompliceerde presentatie van Edson is te vinden op Slideshare. 

Na een lange break, waarin allerlei korte presentaties op de zeepkist (oa Lukas Koster van de UbA met de nieuwe mobiele website*)en een stille disco veel publiek trokken, kwam de volgende spreker tot ons via Skype. In een razende monoloog van een ruim half uur sprak Gary Vaynerchuck over zijn successtory. Het amerikaanse verhaal: een Russisch immigrantenkind, als opvolger van zijn ouders in een drankwinkel raakt hij geinteresseerd in wijn en de cultuur om wijn heen. Hij begint een wijnwebsite en verdient hier miljoenen mee. Nu maakt hij gebruik van social media en geldt hij als expert op dat gebied. Hij is auteur van Crush it (buy the experience). Dat boekje kregen we allemaal mee, dankzij de sponsoring van NBD/Biblion. Het zal aan mij liggen, maar ik heb het niet zo op deze manier van personal branding. Mij té Amerikaans.

Tenslotte kwam Michael Stephens aan het woord. Deze bibliotheekprofeet, met Messiaans uiterlijk en dito gebaren geheel passend op Witte Donderdag, staat bekend om zijn inspirerende presentaties. Het was inderdaad een geweldige presentatie, maar er kwam wel héél erg veel voorbij. In ruim 130 dia’s, waar meestal maar 1 woord op staat, liet hij ons alle hoeken van het bibliotheekveld zien. Wat mij het meeste aansprak waren zijn voorbeelden van de manier waarop bibliotheken met klanten omgaan, zowel in positieve als in negatieve zin. Ondanks zijn dynamiek (hij liep rond, ging de trappen op, zat op de rand van het podium, beende weer weg) moet ik  zeggen dat ik op het laatst de draad kwijt raakte. Het was toen inmiddels al na vijven, dat zal er mede debet aan zijn.

 

De dag werd afgesloten door een hilarisch slotwoord van  Eppo van Nispen.  

Er zijn uiteraard meer verslagen van deze zeer geslaagde dag verschenen, oa door twee bekende biebbloggers: 

Jantweepuntnul BlogParty-web. De tweets van de dag (het backchannel) zijn gebundeld onder #ugul10.

*) Een mooi voorbeeld van het nieuwe project-credo: Think Big; Start Small; Move Fast.

 

 

 

 

 

 

 

Te druk om kritisch te denken?

Michael Eisenberg is terug op het toneel. Eisenberg is de grondlegger van de Big6, een veelgebruikte benadering van informatievaardigheid. Deze methode wordt in Amerika veel gebruikt, met name in het voortgezet onderwijs. 

Tegenwoordig onderzoekt Eisenberg met een team van de University of Washington de informatievaardigheid van beginnende studenten. Het betreft een onderzoek onder ruim 2300 studenten van diverse universiteiten en colleges, waaronder Harvard. Het onderzoek leverde in december een interessant rapport op, waarin een aantal conclusies staan waar we in onze cursussen rekening mee zouden kunnen houden. Ze blijken studenten teveel terug te vallen op bekende bronnen, veelal aangereikt door docenten. Ook hebben ze het te druk, waardoor ze hun searches pas op het laatste nippertje doen. Een bezoekje aan de bibliotheek(site) zit er dan niet meer in. Tijd om kritisch na te denken hebben ze ook niet meer. Er wordt niet meer van de gebaande paden geweken, nieuwe inzichten worden zeldzaam. Google en Wikipedia zijn de norm. Genoeg te doen dus!

Het project van Eisenberg heeft een interessante website en daarnaast ook enkele korte filmpjes op Youtube. Verder verscheen er eerder deze week een lezenswaardig interview met Eisenberg.   

Waar ik erg enthousiast over ben is het feit dat dit onderzoek inmiddels ook een artikel in The Chronicle of Higher Education én in Educause Quarterly heeft opgeleverd. Het wordt tijd dat in Nederlandse onderwijstijdschriften en op onderwijscongressen dit onderwerp aan bod komt; zoals ik al eerder op dit weblog schreef preken we teveel voor eigen parochie.