Dit weblog stopt hier en gaat verder op http://annekedirkx.wordpress.com/ Daar kan je ook lezen waarom ik overstap naar Wordpress. Pas je RSS dus aan!

De afgelopen tijd is het informatielandschap alwéér sterk veranderd. Zo sterk dat het nodig is om ons te bezinnen op de inhoud van onze cursussen informatievaardigheid. Gelukkig heeft Jos van Helvoort daar al over nagedacht. In een congresbijdrage van zijn hand geeft hij aanwijzingen voor de koersveranderingen. Ik vat zijn artikel samen:

1.   Het diepe web is eenvoudiger te bereiken. Ontwikkelingen in zoektechnologie (discoverytools, metasearch en Google Scholar) en de koppeling vanuit zoekinterfaces met fulltext leiden ertoe dat we minder gedetailleerd aandacht hoeven te geven aan het zoeken in een groot aantal databases.

2.  Iedereen is auteur op het internet. Het is belangrijk goede en minder goede informatie te onderscheiden. We zullen in onze cursussen meer aandacht moeten besteden aan evalueren van informatie.

3.  Het publicatieproces is sterk veranderd. Wetenschappers zijn actief in communities, schrijven blogs en dragen bij aan wiki’s. Studenten kunnen in deze omgevingen hun academische vaardigheden oefenen.Extra aandachtspunt voor informatievaardigheidsonderwijs is het integer gebruik van informatie daarbij. Plagiaat wordt vaak in grote onwetendheid gepleegd.

4. Zoeken is veranderd. Zoeken is eenvoudiger geworden door de wijze waarop je al surfend door informatiebronnen kunt gaan. Veel zoekvragen worden gesteld aan collega’s, peers, via sociale media. Vinden is geen probleem, selecteren wel. Wederom een pleidooi om veel aandacht te schenken aan het beoordelen van informatie.

5. Personalisatie van informatiediensten. RSS,alerts, maar ook de tips die websites als Amazon je geven. Informatievaardigheidscursussen moeten hierop inspelen: hoe werkt het, welke bronnen bieden deze diensten,  het beoordelen van deze vaak contextloze informatie.

Een nieuw aandachtspunt wat we hieraan kunnen toevoegen is het gebruik van mobiele apps bij het oplossen van informatieproblemen. Dat vraagt nog wat tijd, de sterkste apps moeten kunnen komen bovendrijven, maar het is een ontwikkeling om in de gaten te houden.

(Impact of recent trends in information and communication technology on the validity of the construct information literacy in higher education. Jos van Helvoort. Bijdrage 2nd International Symposium on Information Management in a Changing World, 2010) 

 

 

 

Nu Wikileaks het nieuws beheerst bedacht ik me dat ik vorig jaar een mooi interview gezien had met een van de mannen áchter de site. Precies een jaar geleden was op de BBC de reeks The Virtual Revolution te zien. In de tweede aflevering, Enemy of the state, komt Daniel Schmitt aan het woord, toen nog een van de  woordvoerders van Wikileaks. Via de 3D documentary explorer is het gemonteerde interview te bekijken (Free speech has a number), maar veel leuker is de ruwe versie, in een parkeergarage opgenomen (spannend!) van dit gesprek: http://www.bbc.co.uk/blogs/digitalrevolution/2009/12/rushes-sequences-daniel-schmit.shtml
Uit het interview de belangrijkste drijfveer van Wikileaks:

So in many countries, today, a journalist cannot guarantee the safety for his sources any more, you can be forced by a court ruling to give information about your sources as a journalist for example.  In some countries there are no ways for people to get in touch with reliable journalists, to even find out who they could trust.  So its very important to offer one entity, like us that has a reputation and that is offering this anonymous way for people to submit this information.

 

Naschrift: op de site van TED staan twee toespraken van Assange: http://www.ted.com/search?q=wikileaks.

Naschrift 2: Schmitt is bezig een eigen site op te richten.   

Naschrift 3: Dhr Schmitt heet eigenlijk Daniel Domscheit-Berg en heeft inmiddels met trammelant Wikileaks verlaten. In een interview van de NOS haalt hij uit naar Assange en Wikileaks. Wikileaks slaat uiteraard terug.  http://nos.nl/artikel/217799-wikileaks-haalt-uit-naar-deserteur.html

Sinds enige tijd ben ik in de ban van TED. TED is een kleine organisatie (gestart in 1984) die grootse conferenties organiseert waar mensen uit wetenschap, kunst en amusement bijeen komen.  De belangrijkste presentaties worden op ted.com gepubliceerd. Wat een inspirerende mensen zie je daar langskomen! En wat een ideeënrijkdom! Sinds ik een iPad heb kan ik mijn favoriete filmpjes ook downloaden en offline bekijken. In een koude trein hartverwarmend! Mijn persoonlijke favorieten: Steven Johnson over innovatie en inspiratie; Dan Pin kover motivatie; Pranav Mistry over sixthsense technology. Morgen vindt in de Stadsschouwburg in Amsterdam ook een TED bijeenkomst plaats onder de naam http://www.tedxamsterdam.com/.  Met Nederlandse sprekers (oa Nobelprijswinnaar Gerard t Hooft en Hans Teeuwen) en een groot aantal buitenlandse gasten. Ik heb gelezen dat SURF de bijeenkomst live gaat streamen.Maar ongetwijfeld kunnen we de presentaties later ook weer terugkijken.

 

Enkele dagen geleden verscheen een nieuw rapport van het Project Information Literacy (PIL). Dit project loopt al enkele jaren en behelst een grootschalig onderzoek naar het informatiegebruik onder Amerikaanse studenten. Michael Eisenberg, van de Big6, is één van de projectleiders. Voor het nieuwste rapport zijn ruim 8300 studenten bevraagd naar hun informatiegedrag bij het uitvoeren van een onderzoeksopdracht.
De belangrijkste bevindingen: 

•  Er wordt risicoloos en langs bekende paden naar informatie gezocht
•  Webbronnen worden niet klakkeloos overgenomen als informatiebron, maar de gebruikte evaluatiecriteria zijn erg oppervlakkig
•  Bronnen uit bibliotheekbestanden (databases) worden nog veel minder kritisch geevalueerd
•  Het beoordelen van informatie wordt niet ervaren als een afzonderlijke stap in een proces
•  Studenten worstelen het allermeest met de start van een onderzoek: het opstellen van een onderzoeksvraag en het inperken van een onderzoeksvraag
•  Veelgebruikte bronnen zijn lijsten met verplichte of aanbevolen literatuur
•  Er wordt voor dit doel weinig gebruikt gemaakt van web2.0

De onderzoekers constateren op basis van al hun onderzoeken dat er een drietal “gaps” bestaan tussen de wijze waarop het onderwijs en onderwijsbibliotheken met informatie omgaan en de wijze waarop studenten het gebruiken.

1. De literatuurlijsten die aangeboden worden bevatten veelvuldig verwijzingen naar boeken in de bibliotheek, waar studenten het liefst alles digitaal raadplegen
2. De bibliotheken maken een ongelofelijke hoeveelheid informatiebronnen toegankelijk, waar studenten het liefst een klein aantal vertrouwde bronnen gebruiken
3. Veel bibliotheekinstructies zijn gericht op het werken met specifieke databases, terwijl studenten juist behoefte hebben aan ondersteuning op het gebied van het reguleren van het grote informatieaanbod

De schrijvers pleiten voor het herijken van informatievaardigheidsonderwijs. Meer aandacht voor beoordelen, interpretatie en synthese zijn volgens hen de sleutelcompetenties voor de 21e eeuw. Bovendien moeten we af van instructies in het gebruik van specifieke databases. Instructies moeten zich meer gaan richten op het opzetten van een goede onderzoeksstrategie en het ondersteunen van het onderzoeksproces.

Naast het rapport is er een speels filmpje dat in het kort de belangrijkste conclusies in beeld brengt.